«

»

Jak powstają odleżyny

Odleżyny zawdzięczają swoją nazwę obserwacji, że u pacjentów, którzy są przykuci do łóżka i nie zmieniają pozycji, często rozwijają się owrzodzenia lub rany na skórze, czasami rany pogłębiają się aż do kości. Te rany powstałe w wyniku długotrwałego nacisku punktowego, nazywane są odleżynami. Gojenie ran odleżynowych może być trudne, szczególnie gdy pacjent jest chory na cukrzycę.

Jak powstają odleżyny?

Odleżyny powstają, gdy tkanka miękka znajduje się między wyniosłością kostną, a powierzchnią zewnętrzną i następuje długotrwały ucisk. Powierzchnią zewnętrzną może być materac, łóżko, wózek inwalidzki, a nawet inna część ciała. Do tkanek miękkich prowadzi szereg naczyń krwionośnych, dzięki czemu tkanki są odżywiane i odprowadzane produkty przemiany materii. Rany odleżynowe powstają, gdy długotrwały ucisk uniemożliwia swobodny dopływ krwi do tkanek i ich odżywianie. W rezultacie następuje uszkodzenie, a w ostateczności martwica okolicznych tkanek miękkich.

Odleżyny powstają przy długotrwałym ucisku, jednak mogą również powstać przy powtarzającym się ucisku, gdy okres przerwy jest zbyt krótki i nie pozwala na odpowiednie odżywienie tkanek. Odleżyny powstają łatwiej przy długotrwałym lekkim ucisku na tkanki, niż przy silnym, ale krótkotrwałym ucisku.

Najczęstsze obszary powstawania odleżyn

Należy pamiętać, że odleżyny nie powstają tylko w wyniku leżenia w łóżku – jak mogłaby sugerować nazwa. Często odleżyny powstają podczas długotrwałego siedzenia w jednej pozycji. Zatem lokalizacja ran zależy od pozycji pacjenta. U osób, które przebywają długo w łóżku odleżyny powstają na kostkach nóg, piętach, biodrach, w dolnej części pleców i kości ogonowej. Gojenie ran wymaga unikania ucisku w miejscu powstania odleżyny.

Czynniki ryzyka powstawania odleżyn

Na odleżyny najbardziej narażone są osoby, które znajdują się w grupach ryzyka. Gdy dana osoba jest zakwalifikowana do grupy ryzyka, należy podjąć odpowiednie środki w celu uniknięcia powstawania ran. Chociaż czynniki ryzyka mogą różnić się w zależności od okoliczności do najczęstszych należą:

  1. Pozostawanie w łóżku, na krześle lub wózku. Osoby unieruchomione w łóżku lub na wózku inwalidzkim mogą być narażone na powstanie odleżyn już po 1-2 godzinach stałego ucisku na tkanki miękkie.
  2. Niemożność zmiany pozycji bez pomocy (osoby pozostające w śpiączce, lub inne ograniczenia poruszania)
  3. Utrata jelita lub zaburzenia oddawania moczu. Źródła wilgoci na skórze od moczu, kału lub potu mogą podrażniać skórę.
  4. Złe odżywianie lub odwodnienie. Rany szybciej powstają, gdy skóra jest źle odżywiona.
  5. Obniżona świadomość. Osoba z obniżoną świadomością może nie być zdolna do działania przeciwdziałającemu powstawaniu odleżyn.  Zaburzenia świadomości mogą powstać po podaniu leków.

Jak zapobiec powstawaniu odleżyn

Większości odleżyn można zapobiec, a te które już powstały nie muszą się powiększać. Każdy przypadek musi być rozpatrywany osobno, aby zaplanować odpowiednie postępowanie w celu zapobieganiu odleżynom. Aby przyspieszyć gojenie ran należy przestrzegać następujących reguł postępowania:

  1. Właściwa, dokładna i systematyczna ocena stanu zagrożonych obszarów
  2. Utrzymywanie pacjenta w odpowiedniej czystości
  3. Odpowiednie oczyszczenie i wysuszenie w przypadku nietrzymania moczu, tak aby skóra pozostawała sucha
  4. Podawanie odpowiedniej ilości jedzenia i napojów
  5. Częsta zmiana pozycji pacjenta
  6. Stosowanie pomocniczych poduszek i gąbek w celu odciążenia kłopotliwych obszarów
  7. Równomierne rozłożenie obciążenia w przypadku osób pozostających na wózku inwalidzkim
  8. Unikanie otarć i podrażnień przy zmianach pozycji – używanie dźwigowych urządzeń pomocniczych

Istotne jest, aby pamiętać, że każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia.

>> Czytaj więcej na temat odleżyn

Wyszukiwane zapytania:

  • leczenie ran odleżynowych
  • jak powstaja odlezyny
  • co na odleżyny
  • jak powstaje odleżyna
  • gojenie ran odleżynowych